Tuyên bố cắt đứt của Duterte đẩy Mỹ vào thế bồn chồn - VnExpress

Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ảnh: AFP

Việc Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte bất ngờ tuyên bố sẽ "cắt đứt" quan hệ kinh tế và quân sự với Mỹ trong chuyến thăm đến Trung Quốc hôm qua đã đẩy chính quyền của Tổng thống Barack Obama vào thế khó khăn xử, cùng lúc khiến cho dấy lên nghi ngờ về vai trò của Mỹ trong khu vực và chế độ tái thăng bằng châu Á của họ, theo CNN.

Bình luận viên Nicole Gaouette và Elise Labott nghĩ là tuyên bố bất ngờ này của ông Duterte là nhằm xác định lại bè bạn thân cận nhất của nước nhà, theo hướng rời xa Mỹ và ngả về phía China.

"Mỹ giờ đây đã thua rồi. Tôi đã thay đổi bạn dạng thân theo dòng chảy tư tưởng của quý khách, và tôi cũng có thể sẽ đến Nga, nói chuyện với Putin và nói với ông ấy rằng ba chúng ta có thể kháng cự cả nhân loại – Trung Quốc, Philippines và Nga. chậm tiến độ là cách thức độc nhất vô nhị", ông Duterte nói trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày tới Bắc Kinh.

Đòn giáng vào Mỹ

Theo các chuyên gia phân tích, tuyên bố mạnh mẽ này của ông Duterte là một đòn nặng nề hà giáng tham gia chính sách đối ngoại của Mỹ, không chỉ ảnh hưởng tới quan hệ Mỹ - Philippines mà còn tác động bị động tới hình ảnh của Washington trên khắp châu Á – Thái Bình Dương, khu vực được coi là trọng điểm trong chiến lược xoay trục của Tổng thống Obama.

Bình luận viên Yeganeh Torbati của Reuters nghĩ là Mỹ giờ đây có trong tay rất ít chọn để có thể ứng phó với giọng điệu ngày càng quyết liệt và thể hiện rõ sự cừu địch của ông Duterte đối với Washington, cũng như cảm tình ngày càng lớn mà ông bỏ ra cho Bắc Kinh.

Trong đa dạng 04 tuần qua, Mỹ đã không quá nhọc lòng tới những tuyên bố nhiều lúc là xúc phạm của ông Duterte, chắc chắn điều đó sẽ không tác động đến quan hệ song phương.

Một quan chức Mỹ giấu tên cho nhân thức các nhà chỉ huy nước này trong phổ thông 04 tuần qua đã tranh biện gay gắt về hạn độ chỉ trích chiến dịch chống ma túy đẫm máu ở Philipines mà không khiêu khích ông Duterte.

"Có vẻ như chúng ta tốt nhất là không nói gì vì ngay khi bạn vừa nói thứ gì đó, ông ấy tức tốc tung ra một loạt lời lẽ thô lỗ", Murray Hiebert, phó giám đốc Chương trình Đông Nam Á tại Trọng điểm Nghiên cứu Ý tưởnrg và Thế giới (CSIS) ở Washington, nói. "Tôi nghĩ là việc Mỹ liên tục chỉ trích ông ấy là rất không hiệu quả".

Đương nhiên, đây là lần đầu tiên Tổng thống Philippines công khai tuyên bố "cắt đứt" với Mỹ trong chuyến thăm đến China, làm cho Mỹ không còn thể tiếp tục phớt lờ.

Tổng thống Philippines Duterte. Ảnh: Reuters

Nếu như Philippines cắt đứt quan hệ kinh tế, quân sự với Mỹ, nạn nhân trước tiên sẽ là Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Tăng nhanh, được Washington ký với người tiền nhiệm của ông Duterte. Theo thỏa thuận này, Mỹ được phép triển khai luân phiên tàu chiến, phi cơ, binh sĩ tại 5 căn cứ quân sự ở Philippines nhằm ứng phó với Trung Quốc ở châu Á.

"Nghi vấn chủ yếu là liệu Duterte có chặn đứng Mỹ tiếp cận các căn cứ ở Philippines hay không", Robert Manning, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói. "Việc mất các căn cứ này sẽ là đòn giáng nặng vật nài, khiến cho dấy lên nghi ngại về ý tưởnrg toàn bộ của chúng ta".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby bữa qua đã gấp rút tuyên bố đòi hỏi ông Duterte giải thích về tuyên bố "cắt đứt" của bản thân, tất nhiên ông không đưa ra những lời lẽ chỉ trích nặng nài nỉ, mà chỉ bình luận rằng phát ngôn đó là "không thể giảng nghĩa nổi" và "tranh chấp với quan hệ rất gần gụi" giữa hai nước.

Không thể đoán trước

Tới nay, các quan chức ở Washington nhường như vẫn chưa thể nắm bắt rõ nhu cầu của ông Duterte trong tuyên bố này. Một số quan chức nói với CNN rằng ông Duterte có thể đang bộc lộ hành động "nổi loàn" với Mỹ ở TQuốc, nhưng họ chưa rõ phương hướng sắp đến của ông.

Theo các quan chức này, hành động của ông Duterte có thể bị xúc tiến bởi cảm thấy giận dữ rằng sự hiện diện của Mỹ ở Philippines khiến cho suy yếu vị thế của quốc gia ông, cũng như cảm thấy bị ăn hiếp dọa bởi những lời chất vấn về nhân quyền của Mỹ đối với chiến dịch chống ma túy do ông khởi động.

Sandy Pho, chuyên gia tại Trọng tâm Wilson, cũng nghĩ rằng ông Duterte cảm thấy không ưng ý với ảnh hưởng của Mỹ hiện thời ở Philippines. "Tôi nghĩ rằng ông Duterte nhậm chức tổng thống với cách thức nghĩ này. Ông ấy nghĩ là Mỹ đang sa lầy ở Trung Đông, và không thể dồn vào một chỗ tham gia nơi nào khác, nên việc đặt cược quá nhiều vào quan hệ bạn bè với Mỹ không hề là khôn ngoan nhất", bà nói.

Lính Mỹ được triển khai tập huấn quân sự tại Philippines. Ảnh: US Army

Một vài quan chức Mỹ nghĩ là ông Duterte có thể sẽ quay quay về với Mỹ nếu như ông nghĩ rằng nhân tố đó phù hợp với lợi ích của mình. "Rõ ràng là ông Duterte đang mua cách chơi trò chơi cổ lỗ, đó là tiến công đu giữa Mỹ và Trung Quốc", một quan chức giấu tên nói.

Có vẻ như chơi chỉ giới chức Mỹ, mà ngay cả các quan chức cấp cao của Philippines cũng bất thần với những tuyên bố của Tổng thống Duterte.

Trong một phiên nhân tố è cổ trước Quốc hội Philippines diễn ra gần đây, khi bị các nghị sĩ chất vấn về việc xong xuôi các cuộc tập trận quân sự tầm thường với Mỹ vốn đem lại nhiều lợi ích cho quân đội Philippines, Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana công nhận rằng ông không được nhân thức trước quan điểm này của Tổng thống.

"Tôi đích thực không biết đến việc đó, bởi Tổng thống đưa ra các tuyên bố mà chẳng hề tham vấn Nội các", ông Lorenzana công nhận.

Tham khảo: 

Trí Dũng

Xem tại: váy ngủ gợi cảm giá rẻ tphcm