Cỗ máy siêu tí hon đoạt giải Nobel hóa học có thể mua diệt tế bào ung thư - VnExpress

Chân dung ba nhà khoa học nhận giải Nobel Hóa học 2016. Ảnh: NobelPrize.org.

Ngày 12/10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng thất Thụy Điển trao giải Nobel hóa học năm 2016 giá trị 930.000 đô la cho ba nhà khoa học bao gồm: Jean-Pierre Sauvage tại Đại học Strasbourg (Pháp), J. Fraser Stoddart tại Đại học Northwestern (Mỹ) và Bernard L. Feringa tại Đại học Groningen (Hà Lan), theo New York Times.

Họ là những người tiên phong chế tác thành công cỗ máy phân tử bé bỏng nhất thế giới có kích thước bằng khoảng một phần nghìn chiều rộng sợi tóc loài người. Kĩ nghệ này có thể được Áp dụng để phát triển vật liệu mới, các cảm biến và chuỗi hệ thống lưu trữ năng lượng mới.

"Xét về công đoạn sản xuất, động cơ phân tử hiện thời giống như thời kỳ động cơ điện trong những năm 1830. Khi đó, các nhà khoa học giới thiệu vô kể mẫu tay quay và bánh xe không giống nhau mà không biết một ngày chúng sẽ dẫn tới sự ra đời của xe điện, máy giặt, quạt, và máy sản xuất thực phẩm", Ủy ban Nobel hóa học cho biết.

Hình minh họa những cỗ máy siêu bé bỏng tiêu diệt các tế bào ung thư. Ảnh: Student Newspaper.

Kĩ nghệ nano phát hành các cấu trúc siêu bé có kích cỡ nanomet, hay một phần tỷ của một mét. Đây là ngành nghề tìm hiểu thực hiện được phổ thông thành công trong vài thế kỷ qua.

Năm 1983, Jean-Pierre Sauvage có những bước đi đầu tiên trong việc chế tạo cỗ máy phân tử khi ông sản xuất nhì vòng tròn phân tử lồng vào nhau nhờ sử dụng ion đồng. Những phân tử này gọi là catenane.

Năm 1991, Fraser Stoddart tổng phù hợp được rotaxane, phân tử dạng vòng xung quanh một trục phân tử hình quả tạ. Phân tử dạng vòng này có thể trượt dọc theo trục, giống như một hạt trên bàn tính. Nhờ đó Stoddart xây đắp thắng lợi một con chip máy tính ốm mà bản chất là bàn tính phân tử, cũng như các thiết bị phức hợp khác như cầu thang máy phân tử, cơ bắp nhân tạo.

Năm 1999, Bernard Feringa trở thành người trước tiên chế tác động cơ phân tử. ngừng thi côngĐây là cánh quạt phân tử siêu gầy hoạt động bằng ánh sáng, quay liên tiếp theo cùng một hướng. Động cơ này quay không với tốc độ cao, nhưng 15 năm sau đó Feringa và cộng sự đẩy tốc độ quay lên 12 triệu vòng mỗi giây. Năm 2011, nhóm phân tích của Feringa gắn 4 động cơ gần giống tham gia khuông xe phân tử, tạo ra chiếc xe hơi nano 4 bánh.

Trong cơ thể sinh vật sống tồn tại phổ thông cỗ máy phân tử chuyển vận vật liệu xung quanh tế bào, xây dựng cấu trúc protein và tham gia công đoạn phân chia tế bào. So với chúng, những cỗ máy phân tử nhân tạo vẫn còn khá đơn giản, nhưng các nhà công nghệ kì vọng công nghiệp mới sẽ có nhiều ứng dụng trong mai sau.

"Hãy nghĩ về những cỗ máy nano, robot siêu nhỏ trong tương lai mà các bác bỏ sĩ bơm vào huyết mạch của bạn. Chúng sẽ tự động tìm kiếm và phá hủy tế bào ung thư cũng như vận chuyển thuốc", Feringa nói. "Công nghệ này có thể dẫn đến việc sản xuất nguyên liệu mưu trí, thay đổi đặc tính phụ thuộc dấu hiệu bên ngoài".

Xem thêm: 

Lê Hùng

Đọc thêm: váy ngủ gợi cảm giá rẻ tphcm