Thứ Tư, 9 tháng 11, 2016

Tương lai đầy thử thách sắp có tân tổng thống Mỹ - VnExpress

tuong-lai-day-thach-thuc-don-cho-tan-tong-thong-my

Donald Trump trong cuộc vận động tranh cử những ngày cuối. Ảnh: Slate.

Sau một cuộc di chuyển tranh cử ồn ào với phổ thông tranh cãi, tổng thống tiếp theo của nước Mỹ sẽ phải đương đầu với một quả đât với hàng loạt thử thách gay go nhất trong rộng rãi thập kỷ, theo CNN.

Nga và Trung Quốc đang tìm kiếm uy thế mạnh hơn trên trường quốc tế. Các cuộc tiến công mạng ngày một trở nên gian nguy. Những cuộc xung đột ở Syria và Iraq đang tái châm ngòi các bít tất tay sắc tộc và phát hành làn sóng người tị nạn đầy bất ổn lan rộng toàn khu vực, tràn sang cả châu Âu.

Châu Á trong trạng thái báo động cao vì một lãnh đạo Triều Tiên khó đoán, đang ra sức cải thiện kho tranh bị hạt nhân với tốc độ đáng khiếp sợ. Trung Quốc không hoàn thành thử thách sức mạnh Mỹ ở Biển Đông, khi mà đó Nga đặt các hoả tiễn có kỹ năng mang đầu đạn nhân ở ngay cửa ngõ các nước thuộc Công ty Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và đối đầu Mỹ ở Syria.

Một số điều bình an quốc gia cũng quá lớn, đến nổi không một nước nào có thể tự chính mình khắc phục, ví dụ như hiện trạng biến đổi khí hậu hay các chuẩn mực liên quan tới chiến tranh mạng chưa được thiết lập.

Bình luận viên Nicole Gaouette và Elise Labott trong khoảng CNN nghĩ là tổng thống Mỹ tiếp theo sẽ phải đối mặt với những "thiên nga đen", tức các sự kiện gây tan vỡ mà không nào ngờ tới. Trong khi, vị tổng tư lệnh nước Mỹ cũng phải đối mặt với vài bất trắc, trong đó vấn đề cần thiết nhất là các đối thủ sẽ thách thức phấn đấu của họ ngay sau khi họ vừa bước vào Phòng Bầu dục.

Thách thức sớm

tuong-lai-day-thach-thuc-don-cho-tan-tong-thong-my-1

Nhà chỉ huy Triều Tiên Kim Jong-un khó khăn đoán với tham vọng tranh bị hạt nhân là một thách thức lớn đối với tân tổng thống Mỹ. Ảnh: Nehanda Radio

"Tôi dự báo thách thức sẽ sớm xuất hiện", Mark Dubowitz, tổng giám đốc Quỹ Bảo kê Dân chủ, trụ sở ở Washington, nhận xét.

Theo Dubowitz, sẽ có "một thách thức mạnh mẽ" liên quan đến Iran. Ông nghĩ là "chính quyền Mỹ mới sẽ phải sẵn sàng để có một danh mục đáp trả hoàn toản".

Các chuyên gia khác dự báo các thử thách sớm sẽ đến từ châu Âu và châu Á. Tại Nga, Tổng thống Vladimir Putin không ưa thích gì Hillary Clinton, một cựu ngoại trưởng mà ông cho rằng đã khích động biểu tình trong nước phản đối ông tham gia năm 2012. Mặt khác, Triều Tiên cũng đã cho thấy một danh sách dài những hành động khiêu khích.

"Triều Tiên cam đoan sẽ thử thách chính phủ kế tiếp", Victor Cha, một cố vấn cấp cao thuộc Trung tâm Phân tích Quốc tế và Chiến lược (CSIS), song song từng là cố vấn cho cựu tổng thống Mỹ George W. Bush về Triều Tiên, phản hồi.

Non sông châu Á đang bị cô lập này áp đặt một trong những thách thức khó khăn nhất đối với chính phủ Mỹ tiếp theo, Phụ thân và các nhà phân tích khác nhìn nhận. Chỉ đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã chắc chắn tham vọng đeo đuổi chương trình tranh bị hạt nhân bằng vụ thử hạt nhân lần thứ 5 hồi bốn tuần 9 cũng như việc Bình Nhưỡng xưa nay vẫn tập trung tạo ra các đầu đạn đủ sức vươn tới đất liền Mỹ.

Chế độ nhẫn nại kế hoạch của chính quyền Tổng thống đương thứ Barack Obama đã không thể ngăn cản Triều Tiên mở rộng chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt.

"Ý niệm giải giáp năng lực hạt nhân, bất luận thế nào, khó khăn có kỹ năng thành công", giám đốc Tình báo Non sông Mỹ James Clapper hồi tháng trước bình luận.

"Vấn đề này nguy hiểm hơn phổ biến so với cách thức đây 8 năm", Phụ vương nói. Ông nghĩ là khắc phục thách thức trên yên cầu chính quyền Mỹ mới phải có những bước đi quyết liệt hơn, chẳng hạn như trừng phạt các công ti Trung Quốc làm cho ăn với Triều Tiên hoặc đổi mới chính sách của Mỹ về phòng ngự hoả tiễn.

Chiến tranh lạnh với China?

Lập trường cứng ngắc hơn về yếu tố Triều Tiên có tài năng chọc giận Trung Quốc, nước bảo trợ kiêm bạn hữu của Bình Nhưỡng. Vậy nên, "phổ thông khả năng sẽ có một cuộc Chiến tranh lạnh với TQuốc trong khu vực", Thân phụ kiếm được xét.

Theo giới chuyên gia, China thực thụ là mối thách thức cho tân tổng thống Mỹ. Bắc Kinh đang không xong xuôi tăng cường dùng sức mạnh quân sự để áp đặt các tuyên bố độc lập phi lý ở các khu vực tranh chấp trên Biển Đông. Ngoài ra đó, Mỹ vẫn kiên quyên yêu cầu phải bảo đảm hòa bình hàng hải tại vùng biển này cũng như giải quyết mâu thuẫn bằng con đường tự do.

Trong bài phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) ở New York bốn tuần trước, ông Clapper xem xét rằng "chương trình văn minh hóa quân sự mở mang của Trung Quốc trải dài trên phổ biến chiến trường" là một bước tiến triển "đáng ngại và gây xem xét".

Một cựu quan chức cấp cao chính quyền Mỹ bình chọn người đứng đầu Nhà Trắng tiếp theo sẽ phải đối phó với một TQuốc "đang cảm thấy tới thời của bản thân" và có ý định thử thách vị thế lãnh đạo trơ khấc tự toàn cầu của Mỹ.

Bài toán mà tân tổng thống Mỹ cần khắc phục là phải xác định được những khu vực bổ ích ích thông thường, cùng lúc vẫn kiên quyết ứng phó với sự hung hăng của Bắc Kinh.

Tân tổng thống Mỹ cũng sẽ phải hâm nóng, hàn gắn các mối quan hệ ở châu Á, điển nghe đâu Philippines. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhường như đang có yêu cầu lái giang sơn ra xa khỏi Mỹ và xích lại gần Trung Quốc hơn.

Căng thẳng Mỹ - Nga ngày càng tăng

tuong-lai-day-thach-thuc-don-cho-tan-tong-thong-my-2

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov (trái) và người đồng cấp Mỹ John Kerry trong một cuộc họp báo. Mối quan hệ Nga - Mỹ được dự báo sẽ căng thẳng hơn. Ảnh: AFP

Bao tay giữa Washington và Moscow ngày càng gia tăng khi Tổng thống Nga Putin đang nỗ lực mạnh khỏe để đẩy lùi sức mạnh Mỹ trên toàn cầu trong 8 năm qua với các động thái như sáp nhập lãnh thổ Crimea của Ukraine, bắt nạt dọa các đồng minh NATO ở vùng Baltic hay hậu thuẫn Tổng thống Syria Bashar al-Assad, vị chỉ đạo mà Mỹ đang muốn lật đổ, theo CNN.

Tổng thống Putin đã rút khỏi những hiệp ước không phổ biến tranh bị hạt nhân và giữ vững vũ trang với Mỹ, nạt dọa dùng chiến thuật vũ khí hạt nhân và đặt tên lửa đạn đạo liên lục địa cũng như các tên lửa có kỹ năng mang đầu đạn hạt nhân ở đô thị Kaliningrad, ngay sát vách các bạn bè NATO là Ba Lan và Lithuania. Nga cũng bị buộc tội bắt đầu những vụ tấn công mạng chưa từng có tiền lệ nhằm tham gia đảng Dân chủ trong công đoạn tranh cử tổng thống Mỹ.

"Phương pháp đây một năm, tôi đã nói mối quan hệ Mỹ - Nga ở mức tệ hại nhất kể từ khi Chiến tranh lạnh xong xuôi. Nhưng tình hình bây chừ thậm chí còn tệ hơn",  Angela Stent, giám đốc Trọng tâm Phân tích Đông Âu, Nga, Âu - Á thuộc Đại học Georgetown, Mỹ, nói.

Khi bít tất tay tăng cao, các kênh đối thoại bị sụp đổ và đây là một tình huống nguy khốn, Matt Rojanksy, giám đốc Viện Kennan thuộc Trọng tâm Wilson, trụ sở ở Washington, phản hồi.

Một trong những không may khác mà tân tổng thống Mỹ phải đối mặt là viễn ảnh các cuộc xung bỗng nhiên đang đóng băng mà Nga sử dụng để khuếch trương tầm tác động ở các nơi như Georgia, Ukraine hay Moldova có thể bùng phát trở lại, Rojanksy dự đoán.

Nga bên cạnh đó còn đang nỗ lực quyến rũ những đồng chí truyền thống của Mỹ ở Trung Đông, bao gồm Người nào Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh những mối quan hệ của Washington trong khu vực ngày một xấu đi.

Trung Đông hỗn loàn

Nói ngắn gọn, tổng thống Mỹ kế nhiệm sẽ phải đối phó với một Trung Đông mà theo lời Clapper diễn đạt là không khác gì "mớ hỗn độn". Hơn nữa, trong 8 năm qua, những mối quan hệ của Mỹ trong khu vực cũng đã thay đổi thâm thúy và cần tái xây đắp, Clapper nói.

Mối bất hòa tư nhân giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã khiến lu mờ quan hệ hai nước. Các đồng chí truyền thống ở Vùng Vịnh bực tức trước động thái hỗ trợ vũ khí dè dặt của ông Obama dành cho những nhóm phiến quân ôn hòa ở Syria cũng như quyết định không tấn công chính phủ Syria mặc dầu nước này bị khiếu nại bước qua "lằn nhãi đỏ" mà Tổng thống Obama đặt ra về việc dùng tranh bị hóa học.

Quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ lung lay

tuong-lai-day-thach-thuc-don-cho-tan-tong-thong-my-3

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (trái) không còn thân mật với Mỹ sau vụ bạo động hụt hồi 04 tuần 7 mà Ankara buộc tội do một người gốc Thổ Nhĩ Kỳ định cư tại Mỹ thủ mưu thực hiện. Ảnh: AP

Mối quan hệ giữa Mỹ với bạn bè NATO Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang lung lay. Vừa qua nhất, Ankara cáo buộc một người gốc Thổ Nhĩ Kỳ định cư tại Mỹ xếp sau thủ đoạn đảo chính thất bại hồi bốn tuần 7 ở Thổ Nhĩ Kỳ và đòi hỏi Washington cho phép dẫn độ ông này về nước. Đến nay, Mỹ vẫn cự tuyệt lời buộc phải dẫn độ. Yếu tố đó càng gây thất vọng thêm cho Thổ Nhĩ Kỳ vốn đang hoảng sợ trước chiến dịch do Mỹ hậu thuẫn nhằm tàn phá phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tại giang sơn hàng xóm Iraq.

Thổ Nhĩ Kỳ vẫn kịch liệt phản đối Mỹ hợp tác với các đội ngũ người Kurd ở Syria mà Ankara cho là có liên hệ với các phần tử khủng bố. Ngoài ra đó, Mỹ xem những đội ngũ này là nhóm chiến đấu hiệu quả nhất trong cuộc chiến chống IS.

"Ở thời điểm này, Mỹ thiếu những người bạn truyền thống và những quân địch truyền thống của chúng ta cũng đã bặt tăm", Aaron David Miller, chuyên gia cấp cao trong khoảng Trọng điểm Wilson, nói.

Người Kurd sẽ là một trong phổ quát vấn đề tổng thống mai sau của nước Mỹ cần đối mặt khi nhắc tới Syria, nơi mà cuộc nội chiến kéo dài hơn 5 năm qua đã thịt chết gần nửa triệu người và gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất lịch sử tiến bộ.

Chính cơn hỗn loàn này đã giúp IS trỗi dậy khỏe mạnh hơn và thành lập trục đường cho Nga can thiệp quân sự vào Syria.

Josh Landis, giám đốc Trọng tâm Nghiên cứu Trung Đông thuộc Đại học Oklahoma, cho rằng Syria sẽ là một bài sát hạch khó khăn cho tổng thống sắp tới của nước Mỹ.

"Chúng ta phải đưa ra các chọn lựa không thuận lợi về việc nên ủng hộ bạn nào ở Syria. Ví như ủng hộ người Kurd, chúng ta sẽ khiến cho người Thổ lánh xa. Nếu như ủng hộ người Thổ và quân nổi dậy, chúng ta sẽ phải leo thang bít tất tay với Nga và bỏ rơi người Kurd", ông nói.

Tân tổng thống Mỹ cũng sẽ phải đương đầu với mối nạt dọa từ IS và các nhóm cực cam đoan khác khi chúng đang biến Syria thành nơi nuôi dưỡng sức mạnh. Clapper đánh giá những mối de dọa này đòi hỏi Mỹ cần thẳng thừng trấn áp các phong trào cực đoan trong một thời điểm dài sắp đến.

Lịch sử cho thấy IS có kỹ năng cởi mở và hồi phục nhanh lẹ, Clapper cho hay. Khi IS bị đẩy lùi khỏi các thành lũy hiện tại ở Iraq và Syria, doanh nghiệp này có thể "trở thành một thứ gì đó khác hoặc các doanh nghiệp cực đoan tương tự sẽ xuất hiện", theo Clapper.

Đọc thêm:

Hồng Vân


Có thể bạn quan tâm: váy ngủ gợi cảm vera

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét