Châu Âu chia rẽ vì Donald Trump thắng cử tổng thống Mỹ - VnExpress

Tổng thống trúng cử Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Thắng lợi bất thần của Donald Trump trong kỳ bầu cử tổng thống Mỹ khiến cho những nứt rạn trong lòng châu Âu thêm rộng, buộc các chỉ huy châu lục phải hàng ngũ họp để bàn về mối quan hệ với tổng thống trúng cử của Mỹ.

Trước cuộc bầu cử, tất cả chỉ đạo châu Âu đều phản đối ông Trump, do lo lắng ông trùm BĐS có thể làm cho đảo lộn các thỏa thuận về bình an với Tây Âu, vốn giúp khu vực này duy trì sự ổn định suốt 70 năm qua. Nhưng giờ đây, khi ông Trump đã trúng cử, ngôn ngữ phản đối đó đang nhạt dần khi các đất nước phải tính toán phương pháp đối phó, theo Washington Post.

Các nhà chỉ huy Anh dường như hot lòng ủng hộ ông Trump với hy vọng có thể gây tác động đến công đoạn ra quyết định của ông sau này. Thủ tướng Đức Angela Merkel thì tuyên bố chờ mong được làm cho việc với ông Trump miễn là ông này tôn trọng các trị giá Tây Âu về sự rộng lượng.

Dường như đó, vài lãnh đạo châu Âu lại nghĩ rằng châu lục này cần phải tự định đoạt số phận của chính mình, không nên đợi mong tham gia các chế độ của ông Trump. Những khác lạ trong ý kiến này có thể là chỉ báo cho mối quan hệ bạn hữu giữa Mỹ và Tây Âu dưới thời ông Trump: hỗn loạn, không dễ dàng dự đoán và chia rẽ chưa từng có.

Châu Âu lâu nay vẫn chạm chán gian nan trong việc tìm kiếm sự đồng thuận sau nhiều năm kinh tế bất ổn, cuộc khủng hoảng người di cư và những hiềm khích với Nga. Hồi 04 tuần 6, người Anh đã bỏ thăm chọn rời khỏi Đoàn kết châu Âu (EU) và càng làm cho thách thức thêm chồng chất. Nhưng chiến thắng của Donald Trump, như những gì chính ông nói, "còn gấp 5 lần Brexit".

"Chúng ta cần xem đây như một thời cơ", Ngoại trưởng Anh Boris Johnson nói trong lúc đến nhập cuộc cuộc họp với những người đồng cấp châu Âu hôm 14/11.

"Đổi mới đang tới ở khắp nơi, khi cư dân đòi hỏi thay đổi, công tác của các chính trị gia là phải đáp lại", Thủ tướng Anh Theresa May phát biểu trên truyền hình, ám chỉ những tác nhân đã giúp Donald Trump thành công và Anh rời khỏi EU.

Thế nhưng các chỉ đạo châu Âu kì cục có phương pháp diễn giải khác về thành công của Donald Trump. Phổ quát người nhận thấy đoạn đường phía trước không dễ chọn lựa. Nếu như đón chờ ông Trump một cách quá dễ dãi, họ có nguy cơ thổi bùng làn sóng của các nhóm đối lập trong nước. Nhưng nếu như chối bỏ tổng thống đắc cử của Mỹ, họ có thể mất đi sự hậu thuẫn trong khoảng đồng minh hùng mạnh nhất, thậm chí có thể bị lạc lõng với cử tri trong nước - những người cũng đang sợ hãi về nhân tố người nhập cư, kinh tế trì trệ cùng mặt trái của toàn cầu hóa.

"Câu hỏi lớn nhất là liệu châu Âu sẽ phân trần sự cấu kết trước toàn thể những trắc trở đó, hay họ sẽ cố gắng tậu cách thức biểu thị nó một phương pháp song phương - nghĩa là từng nước sẽ tới Washington để cố gắng giải quyết được những thỏa thuận có lợi nhất với tổng thống mới của Mỹ", ông Pierre Vimont, từng là nhà ngoại giao Pháp, đánh giá.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker. Ảnh: AIT

Trong cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng tại Brussels hôm 14/11, nhiều người đã cố hạn chế bày tỏ quan điểm quá mạnh mẽ về ông Trump. Các nhà lãnh đạo Pháp chỉ nói rằng họ sẽ tiếp diễn các kế hoạch bình an của bản thân mà không chờ chính quyền Mỹ mới.

"Châu Âu không nên chờ người khác quyết định. Chúng ta phải tự bảo vệ các ích lợi của mình, tức là các lợi ích của châu Âu và song song đó khẳng định vị thế kế hoạch của bản thân trên quả đât", Ngoại trưởng Pháp Jean-Marc Ayrault nói.

Bên cạnh đó, các chỉ đạo đảng Chiến trường Dân tộc tại Pháp, những người mang lối suy nghĩ chống người nước ngoài vào định cư tại đất nước nhà và hiềm nghi tham gia châu Âu, thì cho biết các đại diện của ông Trump hồi cuối tuần đã liên lạc với họ để bàn việc phù hợp tác. Trước thềm cuộc bầu cử tổng thống Pháp trong năm tới, tỷ lệ cử tri ủng hộ đảng này đang tăng mạnh.

Các tổ quốc khác thì có vẻ hot lòng kì vọng ông Trump có dấu hiệu nới lỏng các lệnh cấm vận kinh tế chống cự Nga. Chính phủ của tổng thống Mỹ Obamađã thúc đẩy 28 nước nhà thành viên EU cùng liên kết thực thi các lệnh cấm vận chống Nga sau khi nước này sáp nhập bán đảo Crimea. Dù thế, đa dạng nhà ngoại giao EU tin rằng châu Âu sẽ mau lẹ tháo bỏ chí ít một phần các lệnh trừng trị, giả dụ ông Trump nới lỏng các lệnh trừng phạt của Mỹ trước.

Thế nhưng ví như điều đó xảy ra, đây sẽ là cú tát tham gia mặt các đất nước Đông Âu, những nước lo sợ về Nga, cũng như bà Merkel - người đã xúc tiến châu Âu đoàn kết thực thi các lệnh trừng trị.

Thủ tướng Merkel cũng là lãnh đạo châu Âu thử thách ông Trump mạnh khỏe nhất. Sau khi tỷ phú này chiến thắng, bà và các bạn bè tỏ ra ngày một rõ ràng trong việc chuẩn bị một bản thân mình kiểm soát an ninh trật tự hậu Thế chiến II của phương Tây, dù các đối tác cứ lần lượt bỏ đi.

Thủ tướng Đức Angela Merkel. Ảnh: Reuters

Nước Đức lâu nay vẫn tránh né việc đầu cơ phổ quát cho quân đội do quá khứ phát xít. Nhưng hiện thời các nhà chỉ huy đang bàn tới sự cần thiết phải đầu cơ vừa đủ hơn cho bình yên tổ quốc, do sốt ruột sự phụ thuộc tham gia Mỹ.

"Với chúng tôi, có một vấn đề rõ ràng là châu Âu cần phải chịu trách nhiệm phổ biến hơn về công tác của bản thân mình", Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen nói.

Một số nhà lãnh đạo châu Âu thì có vẻ như chuẩn bị chối bỏ ông Trump. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ phải lãng phí hai năm trong khi ông Trump đi một vòng khắp một quả đât mà ông ta hoàn toàn không hiểu biết về nó", ông Juncker phát biểu tại Luxembourg hồi tuần trước. 

Đọc thêm: 

Hoàng Nguyên

Xem thêm: váy ngủ