Chỉ đạo quân đội Zimbabwe đã chiếm giữ quyền kiểm soát nước này hôm 15/11, binh lính chiếm đoạt giữ các vị trí chiến lược trên khắp thủ đô Harare và giữ vững truyền hình nhà nước. Còn Tổng thống 93 tuổi Robert Mugabe bị quản thúc tại gia.
Ông Mugabe đã chỉ huy nước này gần 4 thập kỷ, và được cho là cỗi nguồn chính khiến kinh tế nước này sa sút.
Thập niên 80
Ông Mugabe thắng cử Thủ tướng đầu tiên của Zimbabwe khi nước này giành độc lập năm 1980. Trước đó, ông phải ngồi tù phổ biến năm vì hoạt động chính trị. Ông được phổ thông người hâm mộ, coi như Nelson Mandela - chỉ huy giang sơn qua phổ thông thập kỷ bị phương Tây đô hộ.
 |
|
Tổng thống 93 tuổi của Zimbabwe - Robert Mugabe. Ảnh: Reuters |
“Ông ấy luôn có lập trường dân túy. Tức thị muốn làm những vấn đề tốt nhất cho dân tộc của chính mình, nhưng chưa chắc đã là về kinh tế”, Funmi Akinluyi - Giám đốc điều hành danh mục đầu cơ tại châu Phi và các hoạt động mua bán nguyên sơ tại Silk Invest cho nhân thức.
Mugabe nổi tiếng trên trái đất nhờ các ý định về giáo dục và y tế. Zimbabwe sau đó dần vững mạnh xuất khẩu các mặt hàng kĩ nghệ và nông nghiệp. Non sông này nhiều người biết đến nhờ thuốc lá và thời tiết thuận lợi quành năm cho nông nghiệp.
Thập niên 90
Khi tầm ảnh hưởng chính trị của Mugabe dần phai nhạt, những người chỉ trích nghĩ rằng ông đã sử dụng sự tàn ác và hối hận lộ để duy trì quyền lực. Mugabe đến nay vẫn phủ nhận nhân tố này.
Dù vậy, những sai lầm trong quản trị nông nghiệp của ông chính là bước đột phá dẫn tới thảm kịch kinh tế sau này. Các chính sách cải cách đất của chính phủ đã xong xuôi phổ thông thập kỷ nông trại thuộc sở hữu của chủ đất da trắng.
“Đạo luật Tậu đất” năm 1992 cho phép Mugabe buộc các chủ đất từ bỏ của nả của bản thân, để phân chia lại. Năm 1993, ông còn dọa trục xuất các chủ đất da trắng phản đối luật pháp này.
Những năm 2000
Phải đến năm 2000, chiến dịch của ông Mugabe mới có đà, buộc được 4.000 người da trắng nộp lại đất. Sản lượng nông nghiệp của Zimbabwe vì vậy sụt giảm chỉ sau một đêm.
“Lương thực thiếu thốn ngay ngay tức thì. Hầu hết người bị đói”, Akinluyi nhớ lại.
Sau động thái trên, Zimbabwe lại có 2 năm mất mùa và một đợt hạn hán kéo dài, đẩy nước này tham gia nạn đói tồi tệ nhất 60 năm. Khi lương thực cơ bản thiếu thốn miên man, ngân hàng trung ương lại tăng tốc in tiền để nhập cảng. Hậu quả là lạm phát phi mã.
Cực điểm khủng hoảng, giá cả tại đây cứ 24 giờ lại tăng gấp đôi. Viện phân tích Cato ước lượng lạm phát hằng tháng lên đến 7,9 tỷ xác suất năm 2008. Hậu quả là thất nghiệp tăng vọt, phục vụ công chẳng thể thực hiện và GDP giảm tới 18% năm 2008.
Năm 2009, Zimbabwe phải trong khoảng bỏ nội tệ. Các giao dịch tại đây phần lớn thi hành bằng đôla Mỹ, rand Nam Phi và một vài tiền tệ khác.
Trong khoảng năm 2010
 |
|
Một người địa phương Zimbabwe đang đếm bond note. Ảnh: Reuters |
Năm 2010, ông Mugabe đáp trả các lệnh trừng phạt quốc tế bằng cách thức dọa sung công các khoản đầu cơ của phương Tây tại đây. Lời doạ dọa này đã khiến nhà đầu tư tiềm năng không dám đến đây.
“Rủi ro chính trị đã lấn át cơ hội bạn có thể nhận ra ở đây”, Akinluyi cho biết.
Chính quyền ông Mugabe đã chuyển hướng dồn vào một chỗ từ nông nghiệp sang khai mỏ. Họ đã ra lệnh tất cả công ty khai thác kim cương xong hoạt động và giao nộp lại cơ sở vật chất sản xuất. Ý tưởnrg của họ là cho một tổ chức kinh doanh quốc doanh đảm đang việc này.
Zimbabwe đang chật vật kiếm tiền từ xuất khẩu. Một đợt hạn hán hiểm nguy cũng đã bóp nghẹt nước này, khiến người địa phương năm rồi phải đổ xô rút tiền từ nhà băng. Cuối năm ngoái, nước này phải khởi đầu in bond note, giá trị tương đương 1 đô la Mỹ, nhằm thoa dịu việc thiếu tiền mặt.
Dù thế, Akinluyi nghĩ là tình hình hiện nay vẫn có kỹ năng đảo chiều: “Họ có rubi, than đá, đồng, quặng sắt,… phổ thông khoáng sản lắm. Tôi nghĩ rằng chỉ cần có chỉ huy phù hợp, mọi chuyện sẽ đổi mới với tốc độ cao thôi”.
Hà Thu (theo CNN)
Đọc thêm: váy ngủ gợi cảm tphcm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét